Manufakture Anderlecht

Beschrijving

Manufakture is een ontwerp voor een multifunctioneel voedselgebouw op de Abattoir-site; de oudste voormalige veemarkt van Anderlecht, Brussel. Het markante gebouw is één van de nieuwe en beeldbepalende ‘stedelijke pakhuizen’ rond het toekomstige Marktplein.

Het gebouw is een flexibel skelet ingevuld met een stapeling van functies. In de plint bevinden zich vleesversnijdingsateliers rond een logistieke hal en faciliteiten voor de marktmeester. Erboven ligt een parking in twee lagen voor bezoekers en personeel van de markt. De parkingstructuur is op termijn tevens transformeerbaar naar voedselateliers. Op het dak bevindt zich een zwembadcomplex met uitzicht op de skyline van Brussel. De binnen en buitenbaden worden verwarmd met de restwarmte uit de koeling van de voedselateliers.

De symmetrische opzet van het gebouw, in het hart van de stedenbouwkundige as van de site, vormt een krachtig ensemble met de tegenover gelegen historische markthal. Het totale gebouw manifesteert zich als een sterke sculptuur opgebouwd uit een ritme van robuuste betonnen kaders verfijnd met terugliggende invullingen van glas en licht glanzende metaalplaat.


Abattoir-site

Al van oudsher staat de Abattoir-site bekend als de plek voor veehandel in combinatie met een slachthuis en vleesversnijdingsateliers. Maar de site ondergaat sinds enkele jaren een ware metamorfose. Niet alleen wordt geanticipeerd op de vermindering van vleesconsumptie en ingezet op de productie en verwerking van andere voedselsoorten; maar ook ruimtelijk, programmatisch en energetisch wordt de Abattoir-site nieuw leven ingeblazen aan de hand van een meerjarig masterplan met nieuwe publieke ruimte, commerciële functies en duurzame energieopwekking.


Duurzame constructie

Het gebouw is geconcipieerd als een constructie voor de eeuwigheid. De resistente, duurzame betonstructuur is een passe-partout voor veranderend gebruik, zowel voor vandaag als binnen 30 jaar of 300 jaar. De neutrale structuur met ononderbroken vloerplaten op asmaat 7,80m x 7,80m zijn maximaal flexibel indeelbaar om ook in de toekomst tal van functies te kunnen huisvesten als horeca, handel of schoolgebouw. Circulatie en leidingschachten zijn daartoe als ‘losse’ componenten aan de buitenkant van de structuur voorzien. Deze trappen, liften en parkeerspiraal kunnen eenvoudig worden aangepast of uitgebreid met bijvoorbeeld een goederen- of vrachtwagenlift of roltrap. Tenslotte is het relatief diepe bouwvolume van 115m x 60m geoptimaliseerd naar toekomstig gebruik met een centrale patio waardoor het gebouw een goede daglichttoetreding geniet.


Circulaire principes

Het Manufakture-gebouw is voorbereid op de circulaire ambities van de Abattoir-site. Zo wordt een deel van de materialisering van het gebouw gerealiseerd in hernieuwbare biobased sandwichpanelen. Tevens zijn in de energie- en waterhuishouding circulaire principes geïntegreerd. Zo worden de binnen en buitenbaden verwarmd met de restwarmte uit de koeling van de voedselateliers; en wordt het proceswater uit de voedselateliers in het gebouw opgevangen voor hergebruik. Tenslotte worden de daken aangewend voor de opwekking van zonnestroom.


Logistieke Hal en Ateliers

De vleesversnijdingsateliers op het gelijkvloers vereisen een vlotte aan- en afvoer van gekoelde voedselwaren met vrachtwagens. Om de overlast van deze industriële activiteiten naar de omgeving tot een minimum te beperken is een centrale logistieke hal in het hart van het gebouw voorzien. De interne organisatie van de logistiek maakt het mogelijk om rondom met gebouw een alzijdige- en levendige plint te creëren aan de publieke ruimte.

Middels twee eenvoudig te controleren toegangspoorten wordt de thermische en akoestisch afgescheiden hal ontsloten waarbinnen alle nodige dockshelters zijn voorzien. In de logistieke hal kunnen de voedselwaren zo rechtstreeks, zonder onderbreken van de koude-keten, in de omliggende versnijdingsateliers worden getransporteerd. De kolommenvrije hal met monumentale proporties heeft een dak uit glas en staal dat veelvuldig daglicht binnenlaat wat een veranderend gebruik tot bijvoorbeeld een publieks- of sporthal naar de toekomst mogelijk maakt.

In de tussenlagen van het gebouw op niveau +2 en +3 worden 420 publieke parkeerplaatsen voorzien, toegankelijk via een parkeerspiraal. Het grid van kolommen biedt de mogelijkheid om een maximaal efficiënte parking te configureren dat in de toekomst naar een uitbereiding met voedselateliers kan worden getransformeerd. Rondom loopt een veilig wandelpad dat op termijn een interessante gaanderij op niveau kan vormen voor de toekomstige atelierfuncties.


Stedelijk dak

Op niveau +5 bevindt zich het publieke zwembadcomplex dat bestaat uit drie binnenzwembaden en een buitenzwembad gelegen rondom een horecavoorziening met zonnig buitenterras. De koelinstallaties van de voedselateliers op niveau 0 zorgen voor een warmterecuperatie waarvan het zwembadcomplex kan genieten. Vanuit de binnen- en buitenbaden heeft men een spectaculair zicht op de Brusselse skyline.

Type

Procedure

Wedstrijd tweede plaats

Opdrachtgever

Data

Oppervlakte

Samenwerkingen

Van Bergen Kolpa Architecten partner-architect
Ney + Partners studies stabiliteit